به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری-تحلیلی رامهرمزآنلاین؛ وقتی از فرماندهان شهید دفاع مقدس سخن می‌گوییم، معمولاً نام‌ها و تصاویر در ذهنمان شکل می‌گیرد؛ چهره‌هایی که امروز در قاب عکس، یادواره‌ها و نام خیابان‌ها دیده می‌شوند. اما پشت هر نام، دوره‌ای از تصمیم‌های دشوار و مسئولیت‌هایی قرار دارد که در میدان جنگ بر دوش آنان گذاشته شده بود.
فرماندهی در جنگ، با آنچه در شرایط عادی از مفهوم مدیریت می‌شناسیم تفاوت دارد. تصمیم یک فرمانده می‌تواند مسیر یک عملیات را تغییر دهد، سرنوشت نیروها را تحت تأثیر قرار دهد و مسئولیت جان انسان‌های بسیاری را بر دوش او بگذارد. به همین دلیل، شناخت فرماندهان شهید فقط شناخت چند چهره نظامی نیست؛ بخشی از فهم تاریخ جنگ و تصمیم‌هایی است که در آن سال‌ها گرفته شد.
فرماندهان شهید، در روایت دفاع مقدس، فقط در لحظه شهادت معنا پیدا نمی‌کنند. بخش مهمی از روایت آنان به روزهایی بازمی‌گردد که هنوز نامشان در فهرست شهدا قرار نگرفته بود؛ روزهایی که باید تصمیم می‌گرفتند، نیروها را هدایت می‌کردند، شرایط میدان را می‌سنجیدند و برای ادامه مسیر مسئولیت می‌پذیرفتند.
شاید به همین دلیل است که بزرگداشت آنان نباید به برگزاری یک مراسم و قرائت چند عنوان محدود شود. اگر قرار باشد یاد فرماندهان شهید برای نسل امروز معنا داشته باشد، باید از تصویر ثابت قاب‌ها فراتر رفت و درباره نوع مسئولیتی که بر عهده داشتند، تصمیم‌هایی که گرفتند و شرایطی که در آن تصمیم‌گیری کردند، سخن گفت.
دفاع مقدس برای نسل امروز بیش از هر چیز یک موضوع تاریخی است؛ نسلی که جنگ را تجربه نکرده و بسیاری از شخصیت‌های آن دوران را تنها از تصاویر و روایت‌ها می‌شناسد. فاصله زمانی، ضرورت روایت دقیق‌تر و واقعی‌تر این دوره را بیشتر می‌کند. در این میان، فرماندهان شهید می‌توانند بخشی از این روایت باشند؛ نه به عنوان چهره‌هایی دور از دسترس، بلکه به عنوان انسان‌هایی که در شرایطی متفاوت، مسئولیت‌های سنگینی را پذیرفتند.
از این منظر، بزرگداشت فرماندهان شهید تنها بزرگداشت گذشته نیست. فرصتی است برای اینکه جامعه نسبت خود را با مفهوم مسئولیت بازخوانی کند؛ اینکه در شرایط دشوار، چه کسی تصمیم می‌گیرد، چه کسی پاسخگوی تصمیم است و هزینه مسئولیتی که پذیرفته می‌شود، تا کجا ادامه پیدا می‌کند.
نام فرماندهان شهید با پایان جنگ از میان نرفت؛ در حافظه تاریخی جامعه باقی ماند. اما ماندگاری واقعی یک نام، فقط با تکرار آن اتفاق نمی‌افتد. وقتی نسل جدید بداند صاحب آن نام چه مسئولیتی داشته، در چه شرایطی تصمیم گرفته و چرا یاد او هنوز بخشی از حافظه جمعی جامعه است، آن نام از یک عنوان روی سنگ و دیوار فراتر می‌رود و به بخشی از تاریخ زنده تبدیل می‌شود.
روز بزرگداشت فرماندهان شهید دفاع مقدس، بنابراین می‌تواند فرصتی باشد برای بازگشت به یک پرسش ساده اما جدی: از فرماندهانی که مسئولیت را تا پای جان پذیرفتند، امروز درباره مفهوم مسئولیت چه می‌آموزیم؟
انتهای خبر/
